WYLLEMAN-VAN de KEERE-VAN MAELZAEKE, Geassocieerde notarissen te Evergem-Sleidinge

 

WYLLEMAN-VAN de KEERE-VAN MAELZAEKE

Geassocieerde notarissen te Evergem-Sleidinge

De invloed van schenkingen op het erfrecht

Schenken en erven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer iemand beslist om een deel van zijn vermogen bij leven te schenken, dan betekent dit dat deze persoon “beschikt” over een deel van zijn vermogen. Dit geldt ook wanneer iemand beslist om een testament op te stellen. Een schenking heeft dus een rechtstreekse invloed op het vermogen van een persoon.

Dat is dan ook meteen de reden waarom mensen niet vrij en onbeperkt mogen schenken. De wetgever heeft bepaalde erfgenamen, zoals de kinderen, willen beschermen door ze een “reserve” toe te kennen. De reserve is een minimaal erfdeel waar de kinderen hoe dan ook recht op hebben. Iemand die wil schenken zal met deze regel rekening moeten houden.

 

Een schenking als voorschot op een erfenis

Voor een ouder die wil schenken aan een kind, is het van belang te weten wat precies de invloed is van de schenking op het (toekomstig) erfdeel van dat kind. De wetgever gaat ervan uit dat ouders, in principe, niet de bedoeling hebben om één kind te bevoordelen ten opzichte van de andere kinderen. Daarom wordt een schenking aan een kind vermoed een “schenking op voorschot” van erfenis te zijn. Bij het openvallen van de nalatenschap, dus bij overlijden van de ouder-schenker, zal het kind de waarde van de schenking moeten “inbrengen” in de nalatenschap. Er zal dus rekening worden gehouden met deze schenking bij verrekening van de individuele erfdelen van de kinderen. Het zal er dus op neerkomen dat het kind dat al een schenking heeft ontvangen, net wat minder zal erven dan zijn broers of zussen (ten belope van de waarde van de schenking op de dag van overlijden van de schenkende ouder).

 

Ouders zijn niet verplicht om een goed of kapitaal “als voorschot” op de erfenis te schenken. Een ouder kan ook expliciet de keuze maken om een kind een “extraatje” te geven, bovenop zijn erfdeel. Dit kan perfect; iedereen heeft immers een vast deel van zijn vermogen dat hij kan schenken of legateren (het “beschikbaar deel”). Dit deel wordt echter beperkt door de reserve van de andere kinderen. Een ouder zal dus slechts kunnen schenken ten belope van het beschikbaar deel. Sinds 1 september 2018 staat het beschikbaar deel altijd gelijk aan de helft van het vermogen van een persoon, ongeacht het aantal kinderen.

 

Een schenker kan natuurlijk ook aan andere mensen dan zijn kinderen schenken (bijvoorbeeld aan een neef, een vriend, een partner, een goed doel…). Zo’n schenkingen worden nooit beschouwd als een “voorschot” op een erfenis (er is trouwens ook niet altijd sprake van een erfenis voor deze begunstigden). Men houdt dus ook geen rekening met de waarde van de schenking ten opzichte van de kinderen. Wel geldt hier ook de regel dat men niet méér mag schenken dan de helft van zijn vermogen. De totale reserve van de kinderen bedraagt immers altijd de helft van de nalatenschap, en daar moet de schenker rekening mee houden.

 

Schenkt de schenker toch meer dan wat hij “mag” schenken? Dan kunnen de kinderen voor hun rechten opkomen op het moment dat hun ouder overlijdt. Ze kunnen een zogenaamde “vordering tot inkorting” instellen.

 
 

Data Protection Officer

Het kantoor heeft een data protection officer aangeduid om de bescherming van de persoonsgegevens die zij verwerkt te garanderen. Elke aanvraag omtrent de bescherming van de persoonsgegevens van het kantoor alsook elke aanvraag in verband met de uitoefening van de rechten van de betrokkenen kan gericht worden aan privacy@notaris.be .